• امتیاز کلی شما به این وبلاگ
  • تا کنون
  • 5 6 129

ضرورت کاربرد فناوری سنجش از دور در آشکارسازی ناهنجاری های محیطی

نویسنده: پروفسور علی اکبر رسولی،استاد  دانشگاه مک کواری، گروه علوم محیطی سیدنی، استرالیا و استاد دانشگاه تبریز و از اساتید امیرحسین جعفری مدیرعامل علاءالدین تراول طی سال های 1378 تا 1382 در دانشگاه تبریز

در ابتدا می‌خواهیم کمی در مورد قلمروهای محیط زیستی صحبت کنیم.
محیط زیست به همه محیط هایی که در آن ها زندگی جریان دارد گفته می شود. مجموعه اي از عوامل فیزیکی زمین و موجودات زنده که با هم در کنش هستند محیط زیست را تشکیل می دهند و بر رشد و نمو و رفتار موجودات تأثیر می گذارند
امروزه غالباً محیط زیست شامل انسان و فعالیت های مرتبط با او اطلاق می شود. در کل می توان محیط زیست را در مجموعه اي از عوامل چهارگانه کره زمین شامل: اتمسفر، هیدروسفر، لیتوسفر و بیوسفر و تاثیرات متقابل خلاصه کرد.

انواع ناهنجاری های محیطی کشور ایران

  • تغییرات اقلیمی
  • وقوع خشکسالی ها 
  • خشک شدن دریاچه ها
  •  کم آب و  خشک شدن رودخانه ها 
  • فرسایش و شور شدن سریع خاکهای زراعی 
  • وقوع سیلاب های مخرب 
  • معضل کانونهای گرد و غبار
  • نابودی جنگلها و مراتع
  • کاهش و افت سریع آبهای زیرزمینی 
  •  تغییرات بی رویه کاربری اراضی شهری و روستایی
  • نابودی روستاها و گسترش سریع حاشیه نشینی 
  •  نابودی جنگلها در اثر آتش سوزی و بهره برداری های بی رویه
  •  آلودگی های محیطی (هوا، آب، خاک، جنگل، شهرها)
  • شیوع انواع بیماری های محیطی 
  • نابودی گیاهان و گونه های جانوری 
  •  توزیع ناهمگون منابع آب، انرژی و زیرساختارهای ملی
  •  عکس العمل های حاد اجتماعی، قومی و سیاسی
  •  ناتوانی ها و سوء مدیریت های گسترده اجرائی 
  •  مهاجرت های محلی، منطقه ای و جهانی

افزایش دمای پهنه های آبی

اغتشاش در روند وقوع طوفان ها

جابجای در مسیر توده های هوای متاثر کننده کشور

تغییرات معنی دار محیطی در محدوده دریای خزر

ظهور تغییرات در توزیع زمانی و مکانی بارشهای شدید کشور

معضل گرد و غبار در غرب کشور

ایجاد تغییرات در مسیر طوفانهای گرد و غبار

افزایش فراوانی وقوع طوفانهای غرب کشور

افزایش ضخامت عمودی توده های گرد و غباری

تغییرات لایه ازون و افزایش مقادیر اشعه ماوای بنفش

جابجایی مکانی در وقوع طوفان های محلی

تشدید بارشهای شدید سیلابی

تغییرات سریع سطح دریاچه ارومیه

تغییرات در کاربری اراضی حوضه های آبریز دریاچه ارومیه

پایش سطح دریاچه ارومیه

نقش معادن در تخریب جنگل ها

گسترش معادن و تخریب مراتع و جنگل ها

تخریب جنگل ها و مراتع ارسباران

افزایش ریسک آتش سوزی مراتع و جنگل

تغییر کاربری اراضی از طریق انباشت زباله های شهری

گسترش بهره برداری بی رویه از کانسارهای هیدروترمال

تغییرات کاربری زیان بار در حوضه های آبریز

کاهش ظرفیت یخچال های کوهستانی


فن آوری های جدید در مطالعات محیطی

  • سیستم ناوبری جهانی
  • ژئودزی
  •  سیستم اطلاعات جغرافیایی
  • علوم اطالعات مکانی
  •  فتوگرامتری
  •  علوم ژئوماتیک
  •  علوم ژئوانفورماتیک
  •  علوم بیو-ژئوانفورماتیک
  •  سنجش از دور زیستی
  •  سیستم های تحلیل محیط زیستی
  •  کارتوگرافی رقومی
  •  اشتراک اطالعات مکانی در شبکه های مجازی
  •  سنجش از راه دور

فن آوری سنجش از راه دور: دریافت مشاهدات، داده ها و اطلاعات مربوط به موقعیت های جغرافیایی، اشیاء، عوارض و پدیده های زمین از راه دور بدون تماس فیزیکی با آنها، بکارگیری سنسورهای فعال و غیرفعال هوشمند چندمنظوره تعبیه شده در محیط های جوی، آبی، خاکی و زنده جهت مانیتورینگ به هنگام قلمروهای چهارگانه زمین (اتمسفر، هیدروسفر، لیتوسفر و بیوسفر)پایش، پردازش، آشکارسازی، طبقه بندی، ایجاد پایگاه های اطلاعاتی و تولید دانش هدفمند کاربردی.

گیرنده های تصاویر ماهواره ای

سنجش از دور فعال (رادارها)

انواع محصولات متنوع رادارها

ابزارهای ثبت مشاهدات بهنگام زمینی

بهینه سازی سیستم های چند منظوره دریافت تصاویر

لزوم شراکت اطلاعات در روند تولید دانش کاربردی

ضرورت مانیتورینگ و پردازش به هنگام قلمروهای محیطی

اهداف پردازش تصاویر ماهواره ای

مانیتورینگ بهنگام شرایط جوی

ثبت و آرشیو منطقی مشاهدات اقلیمی

جمع آوری و عرضه مستمر رقومی مشاهدات منابع آب

تصاویر ماهواره ای (GPM & TRMM )بهنگام از بارشهای سیلابی فروردین 1398

ارتقاء دانش همگانی با هدف فرهنگ سازی محیط زیستی

تجهیز فضاهای سخت افزاری

لزوم آموزش نرم افزارهای تخصصی

شراکت در یافته های علمی

ارائه چند پیشنهاد راهبردی

  • راه اندازی سیستم یک پارچه سنجش از دور بهنگام در سطح ملی و فرامنطقه ای
  •  تجمیع همه امکانات سخت افزاری، نرم افزاری و مغزافزاری در یک مرکز مدیریتی هوشمند چند منظوره هدفمند 
  • طراحی و ترویج بانک های اطلاعاتی محیط زیستی
  •  امکان دسترسی به برنامه های تخصصی کاربردی 
  • ایجاد سایت های آموزشی ویژه کودکان و نوجوانان
  •  ایجاد فرهنگسراهای تخصصی محیطی
  • ترویج و بهره برداری از انرژی های پاک
  •  شبیه سازی و سازگاری با تغییرات اقلیمی
  •  آمادگی مقابله با حوادث و سوانح طبیعی (زلزله و سیلاب)
  •  همکاری با مراکز تحقیقاتی منطقه ای و جهانی 
  •  نهادینه نمودن دانش محیط زیستی در جامعه

جمع بندی
بر اساس تحقیقات قبلی و جاری ثابت شده است که کلیه محیط های طبیعی کشور ایران در معرض تغییرات منفی و معنی داری است. نشانه های زیان باری محیطی در جای جای وطن عزیزمان ایران قابل رویت است. وقوع سیلاب های مخرب در استان های گرگان، مازنداران، ایلام، خوزستان، فارس و سایر مناطق کشورمان از مثال های بارز این گونه تغییرات اقلیمی است.  تاثیرات بسیار منفی چنین تغییراتی بر روی جامعه انسانی، قلمروهای طبیعی، کشاورزی و اقتصاد ملی در ابعاد وسیع غیرقابل اجتناب می باشد. همه قلمروهای محیطی (اتمسفر، هیدروسفر، لیتوسفر و بیوسفر) توسط فنآوری سنجش از دور به طور پیوسته باید پایش و نظاره گری گردد. بدون توجه به جنبه های کاربردی بومی سازی شده هزینه های مصرف شده در فنآوری های مدرن به هدر خواهد رفت. هیچ کدام از فنآوری های متنوع سنجش از دور بی نقص نمی باشد، از این رو به فراخور نیارهای کاربردی منطقه ای باید اطالعات محیطی در سطح زمین جمع آوری و به صورت هدفمند و هم سوء با نیازهای کشور تحلیل و اجرائی گردد. اعمال روشهای پردازش تصاویر پیشرفته، انتقال کلیه داده های زمانی و مکانی به محیط GIS و البته تحلیل و تفسیر آگاهانه نتایج نهایی میتواند در تولید مدلهای کاربردی رهگشا باشد. طراحی پایگاه های اطلاعاتی هدفمند و چند-منظوره تصمیم-ساز می تواند آگاهی ها و فرهنگ محیطی مردم را ارتقاء و به محققان و مدیران ذیربط کمک شایان توجهی نماید. لازم به یادآوری است که متاسفانه وقوع زلزله های سال 1397 مرکز و غرب کشور و ظهور سیالبهای مخرب اخیر در شیراز، آق قلعه و سایر مناطق کشور از آخرین موارد حادثه ساز نخواهند بود. بدون شک، باید همه محققان، مسئولین کشوری، مدیران اجرایی و البته مردم آماده برخورد و مقابله با همه حوادث مشابه باشیم. بکارگیری خردمندانه و هدفمند مظاهر تکنولوژی های مدرن تحت نظر صاحبان اندیشه و علم و البته وطن پرست میتواند در پیش بینی، اعلام هشدار و پیشگیری خیلی از حوادث طبیعی و حتی انسان ساز بسیار رهگشا باشد.


 

کاربر محترم : نظرات و تجربیات شما در خصوص ضرورت کاربرد فناوری سنجش از دور در آشکارسازی ناهنجاری های محیطی به سایر کاربران در انتخاب های خود کمک می کند.
  • امتیاز کلی شما به این وبلاگ
  • عالی
  • تا کنون
  • 5
لایک شما به این وبلاگ   6

عنوان نظر شما

شرح نظر شما

نام عکس آپلود عکس